چهارشنبه, 09 فروردين 1396
شناسه خبر:734
جابر محمدی اصل / کارشناس ارشد حقوق ، مدرس دانشگاه

سبک زندگی چیست؟

  • انداز قلم
مقاله

به مجموعه عوامل عادتها، نگرشها، معیارهای اخلاقی، سطح اقتصادی و عناصری با هم درارتباط باشند. و یک مجموعه فرهنگی و اجتماعی را پدید بیاورند سبک زندگی گفته میشود. برای هر نوع سبک زندگی  درحالت کلی شاخص هایی داریم که باید هر کدام بطور جداگانه کارشناسی شود. نظام تعلیم و تربیت، ساختار اجتماعی، نهاد خانواده، هنر، ادبیات، معماری، ارزشها و نظام ارزشها، هویت، نظام اقتصادی، الگوی مصرف، اوقات فراغت، مدل های دینداری، فرهنگ و... یکی از مهمترین مولفه های سبک زندگی که رهبری نگاه ویژه ای به این مقوله داشتند الگوی مصرف است همانگونه که برای سبک زندگی دو سبک کاملاً متفاوت وجود دارد (غربی و اسلامی) برای الگوی مصرف است. همانگونه که برای سبک زندگی دو سبک کاملاً متفاوت وجود دارد (غربی و اسلامی) برای الگوی مصرف هم این دو سبک موضوعیت دارد. مصرف گرایی (اسراف در مقابل مصرف بهینه قراردارد و یکی از آسیب های جدی رشد و توسعه منابع ملی به شمار می رود، امام خامنه ای هم در فرمایشات خود موضوع مصرف گرایی جامعه را این طور بیان می کند، «اسراف در قلمهای مهم مصرف کشور از جمله اسراف در نان، موجب بررسی میدانی که در تهران و بعضی مراکز استانها شده است، گفته می شود که 33% نان ضایعات است، یک سوم همه نانی که در این شهر تولید می شود، دور ریخته می شود، فکرش را کنید... .

ضرورت های تحقق سبک زندگی دینی؛

الف) برخلاف ادعاهایی که در تفسیر و تبیین علم، توسط اندیشمندان رشد یافته در عصر مدرنیته و پست مدرنیسم مطرح شده است، دانش نمی تواند مستقل از زمینه های فرهنگی و عقبه معرفتی پدید آوردندگان آن باشد. در نتیجه آن گونه از سبک زندگی که جامعه شناسان و روان شناسان غربی بر اساس اقتضائات فرهنگی و اجتماعی خود مورد توجه قرار داده و خواسته یا ناخواسته به ترویج آن می پردازند، آمیخته با نظام معنایی ومعرفتی جوامع سکولار غربی بوده و لوازم و پیامدهای اجتماعی و تلاش ویژه آنان را به همراه دارد. پس یکی از ضرورت های تحقق سبک زندگی اسلامی آن است که فراتر از پارادایم غالب بر اندیشه سکولار به بازخوانی فرهنگ مسلمانی و آموزه های اسلامی خود بپردازیم و با تکیه بر منابع معرفتی اسلام سبک زندگی متناسب با فرهنگ دینی و سازگار با توجه به زمان حاضر را تعریف، ترسیم و ترویج نماییم. ب) سبک زندگی و مجموعه الگوهای رفتاری آن اگر از تناسب فرهنگی برخوردار بوده و کارکردهای شایسته و موردانتظار  را به همراه داشته باشد میتواند در پدید آمدن یک تمدن بزرگ انسانی اثر گذار باشد. بر این اساس می توان گفت فرهنگ با سبک زندگی دارای هم پوشانی بوده و در واقع سبک زندگی بخشی از فرهنگ را تشکیل میدهد. از سوی دیگر تمدن نیز بدون فرهنگ و جدای از آن قابل تصور نیست. زمانی که فرهنگ یک جامعه متراکم گردیده و تجربه های مادی و معنوی آن جامعه به سطحی خاص و قابل قبول دست می یابد در ابعاد گوناگون خود به نوعی ظهور می رسد که میتوان این جلوه و نمود عینی و خارجی را تمدن نامید پس فرهنگ به منزله روح و چارچوبی است که زمینه ایجاد تمدن را فراهم می سازد. لذا روشن می گردد که سبک زندگی و الگوهای آن جلوه و نمود از بعد نرم افزاری فرهنگ به شمار می آید، اما تمدن کلیت فرهنگ و از جمله سبک زندگی را به نمایش می گذارد. اگه سبک زندگی را به عنوان بخشی از فرهنگ در جهت گیری رفتاری افراد که از ان به عناوینی مانند تسلیم فردی و گروهی  یاد می شود. تعیین کننده و موثر بدانیم روشن است که این جهت دهی هم می تواند نیازای انسان را تعریف و اولویت بندی کند.

برای تحقق سبک زندگی دینی می بایست که الف) به بازخوانی آموزه های اصیل اسلامی برای استنتاج الگوهای رفتاری متناسب با اقتضائات اجتماعی معاصر، بپردازیم که نیازمند ورود حوزه های علمیه و دانش  آموختگان آن و ایفای نقش برجسته و پر رنگ از سوی آنان را می طلبد، مسلمانان تنها زمانی می توانند یک زندگی آگاهانه داشته باشند. که اگاهی عمیق تری درباره اموزه های اسلامی و الگوهای پیشنهادی ان برای یک سبک زندگی فردی و اجتماعی کسب نمایند. و سپس برای تحقق این الگو تلاش نمایند. دراین صورت است که حیات دوباره و تمدن بالنده نصیب مسلمانان خواهد شد و ما پایه این نکته را بپذیریم که از اموزه های اسلام و سبک زندگی اسلامی فاصله گرفته ایم و اکنون باید با یک چرخش فرهنگی اجتماعی به اسلام و الگوهای مطلوب آن برای زندگی بازگردیم، هدف از این بازگشت ساختن یک تمدن نوین اسلامی بر اساس فرهنگ اصیل اسلامی و با استفاده از هم تجربه های مباح بشری است و باید مفاهیم به گونه ای تحلیلی شوند که در آن عقلانیت با معنویت قدرت  با اخلاق، دانش با ارزش و علم با عمل جمع گردد و خلاقیت و اصول گرایی در هم آمیزد. ب) آینده نگری و توجه به پیامدهای رفتار یک یاز توصیه های مهم در آموزه های اسلامی است که می تواند چارچوبی برای سبک زندگی اسلامی و نقشه راهی برای شکل گیری تمدن نوین  اسلامی باشد، توجه ویژه آموزه های شیعی به مسئله انتظار مستلزم احراز شرایط و شاخص هایی است که نشانگر برخی مراتب حداقلی در جامعه مطلوب اسلامی به شمار می رود. پس    عظمتی که در روایات متعدد اسلامی برای جامعه و حکومت مهدوی ترسیم گردیده نمیتواند تنها برای ارائه دورنمایی از انگاره آخرالزمان باشد. بلکه مخاطب آن، تمام مسلمانان و چه بسا همه انسانها در تمامی قرون و اعصار است تا با الگوگیری از ان جامعه ارمانی و موعود تمدنی شایسته و بایسته برای جوامع معاصر خود پی ریزی نمایند. در پایان باید ذکر نمود که اموزه های آسمانی دین اسلامف هواره هویت و شخصیت انسان را در مرکز توجه خود قرار داده و با اماده سازی انسان از طریق تعریف  معنای غایی زندگی و با القای حس تعلق به آن در قبال اجتماع مذهبی به گونه چشم گیری نمایان می گردد.

جابر محمدی اصل- کارشناس ارشد حقوق- مدرس دانشگاه

منابع : قرآن کریم _ مفاتیح الحیات (علامه جوادی آملی) زندگی به سبک روح الله (علی اکبر سبزیان ) حلیه المتقین(علامه مجلسی) سبک زندگی و مصرف فرهنگی(طلیعه خادمیان ، انتشارات جهان کتاب )

 

ارسال نظر به عنوان مهمان

نظر شما به دست مدیر خواهد رسید
  • هیچ نظری یافت نشد

لینکستان